LeoLab

Napięcie powierzchniowe

Odkryj napięcie powierzchniowe!

Dzięki temu zestawowi dowiemy się czym jest napięcie powierzchniowe i sprawdzimy, czy ono faktycznie istnieje. Do tego zestawu przygotowanych i opracowanych zostało 5 doświadczeń naukowych.

Dostęp zablokowany

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą naszych zestawów edukacyjnych!

W skład każdego zestawu wchodzą niezbędne, profesjonalne naczynia laboratoryjne oraz inne akcesoria, które pomogą wykonać eksperymenty naukowe. Oprócz elementów box-ów, do każdego zestawu przygotowane zostały poradniki wideo i instrukcje w wersji elektronicznej, dzięki którym każdy Mały Naukowiec będzie wiedział jak krok po kroku wykonać dane doświadczenie.

Dostęp do materiałow on-line, znajdujących się na naszej platformie multimedialnej,
zostanie przydzielony po zamówieniu i opłaceniu zestawu.

Zaloguj się jeśli posiadasz już konto z przypisanym zamówieniem

Wstęp

Przed wykonaniem doświadczeń, możesz rozwiązać naszą zagadkę, w której sprawdzisz czy znasz podstawowe elementy wyposażenia laboratorium.

Kochani Odkrywcy!
Czy słyszeliście już o napięciu powierzchniowym? Zapewniam Was, że spotykacie się z nim każdego dnia!
No to czym jest to tajemnicze napięcie powierzchniowe?

Jeśli mówimy o napięciu powierzchniowym, od razu powinniśmy je skojarzyć z cieczami. Na powierzchni cieczy działają pewne siły, dzięki którym tworzy się cieniutka, elastyczna błonka. Dzięki takiej błonce, lekkie przedmioty są w stanie unosić się na powierzchni.

Napięcie powierzchniowe można porównać do skóry cieczy. Co więcej, odpowiada ono za kulisty kształt kropel wody oraz powierzchni cieczy.

Czy wiedziałeś?

Środki myjące można nazwać środkami powierzchniowo czynnymi, ponieważ zmieniają właściwości napięcia powierzchniowego – osłabiają je. Aby dokładnie umyć ręce należy myć je wodą z mydłem. Sama woda nie jest w stanie dotrzeć do każdego mikro zakamarka. Mydło osłabia napięcie powierzchniowe wody, przez co woda lepiej zwilża skórę, a my możemy skutecznie umyć ręce.

Możesz również pobrać materiały o napięciu powierzchniowym w formie pdf

Film

Doświadczenie 1

Czy metalowy spinacz potrafi unosić się na wodzie? Sprawdźmy to razem! W tym eksperymencie przyda nam się mała miseczka.

Opis doświadczenia

Do wykonania doświadczenia potrzebujemy:

  • małą miseczkę,
  • zlewkę o pojemności 300 ml,
  • wodę,
  • dwa spinacze,
  • szczypce.
  1. Do zlewki nalewamy 250ml wody.
  2. Odmierzoną ilość wody wlewamy do miseczki.
  3. Wrzucamy spinacz do wody.

Jak myślisz, spinacz utonie czy nie?

Odpowiedź

W tym doświadczeniu możliwe są dwie sytuacje. Jeśli energicznie wrzucimy spinacz do wody, on z pewnością utonie.
W przypadku, gdy spróbujemy powoli położyć spinacz na wodzie, napięcie powierzchniowe jest w stanie utrzymać go na powierzchni.

Spróbujmy wykonać to doświadczenie jeszcze raz! Tym razem powoli połóżmy spinacz na powierzchnię wody.
Możemy wykorzystać do tego szczypce.

Czy wiedziałeś?

Nartniki, małe owady wodne, wykorzystują zjawisko napięcia powierzchniowego do przemieszczania się.
Potrafią sunąć po powierzchni wody, bez zanurzania się.

Film

Doświadczenie 2

Jak duża kropla wody jest w stanie utrzymać się na powierzchni monety?
Musimy na chwilkę opróżnić swoją świnkę skarbonkę i wziąć dużą
monetę.

Opis doświadczenia

Do wykonania doświadczenia potrzebujemy:

  • głęboki talerz/tacka,
  • zlewkę o pojemności 100 ml,
  • wodę,
  • monetę,
  • zakraplacz.
  1. Na tacy umieśćmy monetę.
  2. Przy pomocy zakraplacza, spróbujmy dodać na powierzchnię monety jak największą ilość kropel wody – tak, aby woda nie rozlała się po tacy.

Odpowiedź

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, napięcie powierzchniowe odpowiada za kulisty kształt powierzchni cieczy. Jeśli dokładnie przyjrzymy się gigantycznej kropli wody na monecie, zauważymy właśnie taki kształt.

Działające napięcie powierzchniowe powoduje, że kropla powiększa się, a woda nie wypływa z monety. Błonka ,,trzyma” wodę na powierzchni monety. W momencie gdy wody jest za dużo, błonka nie jest w stanie jej utrzymać i woda rozlewa się po tacy.

Film

Doświadczenie 3

Czy kiedykolwiek próbowaliście pokazać jakąś magiczną sztuczkę? Tym razem macie taką możliwość!
Tym eksperymentem możecie zdziwić i zaskoczyć niejedną osobę!

Opis doświadczenia

Do wykonania doświadczenia potrzebujemy:

  • probówkę,
  • zlewkę o pojemności 100 ml,
  • zakraplacz,
  • wodę,
  • gazę,
  • gumkę recepturkę.
  1. Do zlewki nalewamy 70 ml wody.
  2. Przy pomocy zakraplacza napełniamy probówkę wodą (wodą ze zlewki) do 3/4 wysokości.
  3. Przykrywamy gazą probówkę i nakładamy gumkę recepturkę, tak aby gaza nie zsunęła się z probówki.
  4. Płaską dłonią przykrywamy wierzch probówki, a następnie odwracamy probówkę razem z dłonią.
  5. Powoli zabieramy dłoń z otworu probówki.

Co się stało, gdy zabraliśmy dłoń?

Odpowiedź

Woda nie wypłynęła z probówki! Ale jak to, przecież gaza ma dziurki???

Dzięki gazie, którą założyliśmy na otwór probówki, zjawisko napięcia powierzchniowego zostało jakby wzmocnione. Siły napięcia powierzchniowego wody między dziurkami gazy były na tyle duże, że były w stanie utrzymać wodę w probówce.

Film

Doświadczenie 4

Będzie brokatowo! Ale co ma wspólnego brokat z napięciem powierzchniowym?
Sprawdźmy jak sprytnie możemy komuś pokazać, że napięcie powierzchniowe istnieje.

Opis doświadczenia

Do wykonania doświadczenia potrzebujemy:

  • zlewkę o pojemności 100 ml,
  • wodę,
  • brokat.
  1. Do zlewki nalewamy 80 ml wody.
  2. Wysypujemy trochę brokatu na powierzchnię wody. Delikatnie próbujemy zanurzyć czubek palca w wodzie i natychmiast go wyjmujemy.

Dotknijmy swój palec!

Odpowiedź

Palec pozostał suchy! Warstwa brokatu przylepiła się do palca i zabezpieczyła go przed zanurzeniem w wodzie. Można powiedzieć, że brokat jakby wzmocnił powierzchnię wody, dzięki czemu trudniej było przebić błonkę i tym samym zmoczyć palec.

Film

Doświadczenie 5

Uwielbiacie robić pianę? W tym doświadczeniu spróbujemy wyprodukować jej bardzo dużo! A to wszystko dzięki pewnemu narzędziu.
W tym filmie dowiesz się również jak zrobić przyrząd do pianotworów. Do wykonania tego doświadczenia przyda się t
alerz i płyn do mycia naczyń.

Opis doświadczenia

Do wykonania doświadczenia potrzebujemy:

  • głęboki talerz,
  • zlewkę o pojemności 100 ml,
  • wodę,
  • płyn do naczyń,
  • zakraplacz,
  • nożyczki,
  • gaza,
  • gumka recepturka.
  1. Z zakraplacza tworzymy przyrząd do zrobienia piany (patrz Instrukcja).
  2. Do zlewki nalewamy 60 ml wody i dodajemy kilka kropel płynu do naczyń.
  3. Moczymy przyrząd do pianotworów w płynie do baniek i delikatnie zwilżamy nim powierzchnię talerza.
  4. Nad zwilżonym talerzem dmuchamy w przyrząd do robienia piany.

Jak zrobić własny przyrząd do pianotworów?

  1. Zbiorniczek pipety (górny bąbelek) przecinamy w połowie.
  2. Na ucięty koniec zakładamy gazę i przytrzymujmy go gumką recepturką.
  3. Aby wytworzyć pianę, należy zanurzyć koniec pipety z gazą w płynie do baniek, a następnie dmuchać w drugi koniec przyrządu.

Film